İşletme hangi bölüm lise? sorusuna İzmir sokaklarından bakış
Merhaba değerli Bani okuyucuları. Bu yazımızda “2 yıllık işletme bölümü okunabilir mi” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz.
İzmir’de yaşıyorsan bazı sorular var ki kahve içerken bile peşini bırakmaz. “Ne mezunusun?”, “Ne iş yapıyorsun?”, bir de zirve soru: “İşletme hangi bölüm lise?”
Bu soruyu ilk duyduğumda aklıma direkt şu sahne geliyor:
– “Kanka sen işletme mi okuyacaksın?”
– “Evet.”
– “Hangi liseden çıkman lazım onun için?”
– “Abi NASA’ya mı giriyorum?”
İşte mesele tam burada başlıyor. Çünkü Türkiye’de lise bölümü muhabbeti hâlâ kafalarda yaşıyor. Sanki hayat, 10. sınıfta verilen bir “gelecek ayar menüsü” ile kilitlenmiş gibi.
Ben 25 yaşındayım, İzmir’de yaşıyorum ve şunu net söyleyebilirim: “İşletme hangi bölüm lise?” sorusu aslında sadece akademik bir soru değil, aynı zamanda toplumsal bir refleks.
Lise bölümü efsanesi: MF, TM, TS ve travmalar
Bir dönem vardı, herkesin kimliği lise sınıfına göre belirlenirdi:
MF’ci: “Ben matematikçiyim, duygularımı bile denklemle çözerim.”
TM’ci: “Ben hem sözelciyim hem sayısalcıyım ama aslında hiçbiriyim.”
TS’ci: “Ben şiir yazıyorum ama ailem avukat olmamı istiyor.”
İşte o dönemden kalan en büyük miras şu soru: İşletme hangi bölüm lise?
Sanki işletme okumak için özel bir Hogwarts kabul mektubu gerekiyor.
Benim kuzen mesela geçen gün ciddi ciddi sordu:
– “Sen işletmeye girmek için hangi liseyi seçtin?”
– “Abi ben liseyi seçmedim, liseye düştüm.”
İşte o kadar gerçek bir durum.
Gerçek cevap: İşletme aslında hangi bölümden gidiyor?
Türkiye’de işletme genelde eşit ağırlık (EA) ile alınır. Ama bunu söyleyince olay bitmiyor.
Çünkü insanlara “eşit ağırlık” deyince şu oluyor:
– “Yani eşit mi ağır mı?”
– “İkisi de değil abi, sadece stresli.”
İşletme hangi bölüm lise sorusunun teknik cevabı EA olsa da, işin psikolojik cevabı şudur:
“Hayat seni hangi yöne savurduysa oradan geliyorsun.”
İzmir’de bir kafede otururken yan masada iki öğrenci konuşuyordu, kulak misafiri oldum:
– “Ben sayısalım ama işletme istiyorum.”
– “Nasıl olacak o iş?”
– “Bilmiyorum, Google çözer.”
İşte Türkiye’de kariyer planlaması bazen bu kadar.
Lise seçimi sanki karakter yaratma ekranı gibi
Bir oyun düşün. Başlıyorsun ve sana diyor ki:
Güç: 5
Zeka: 8
Sosyal beceri: 3
Gelecek meslek: “Henüz bilinmiyor”
Sonra oyun sana soruyor: “İşletme hangi bölüm lise?”
Sen de diyorsun ki:
“Abi ben önce tutorial geçeyim.”
Gerçekte de lise seçimi böyle algılanıyor. Ama işin komiği şu: hayatta kimse sana “şimdi doğru bölümü seçtin, %100 işletme olacaksın” garantisi vermiyor.
Benim lise arkadaşım vardı, adam sayısal seçti. Şimdi ne yapıyor biliyor musun? E-ticaret sitesi yönetiyor.
Bir diğeri TM seçti, şu an yazılım öğreniyor.
Ben? İşletme okudum, şu an Excel ile hayatla kavga ediyorum.
İşletme = her şey ve hiçbir şey
İşletme bölümü biraz “joker kart” gibi. Ne tamamen sayısal, ne tamamen sözel.
Bu yüzden “İşletme hangi bölüm lise?” sorusu aslında şu anlama geliyor:
“Ben bu bölüme hangi kafayla gireceğim?”
İşletmeye girenlerin ortak noktası:
Biraz matematik
Biraz ezber
Biraz “ya bu iş olur mu?” düşüncesi
Çokça kahve
İzmir’de işletme okuyan bir arkadaşımın dediği şey hâlâ aklımda:
– “Biz aslında işletme değil, stres yönetimi okuyoruz.”
EA öğrencisinin iç sesi
Eşit ağırlık öğrencisinin iç sesi genelde şöyledir:
“Matematik yapabiliyorum ama yapmak istemiyorum.
Edebiyat biliyorum ama paragraf çözerken hayat sorguluyorum.
Coğrafya var ama benim coğrafyam mental olarak karışık.”
Ve sonra büyük soru gelir:
“İşletme hangi bölüm lise?”
Cevap: “Sen zaten oradasın.”
İzmir’de bir kahve sahnesi
Alsancak’ta oturuyorum. Yan masada iki kişi:
– “Ben işletme istiyorum.”
– “Hangi bölümden gidiyorsun?”
– “Abi ben eşit ağırlığım ama içimde sayısal bir ruh var.”
– “O nasıl bir şey?”
– “Bilmiyorum ama kendimi özel hissediyorum.”
İşte Türkiye’de bölüm seçimi biraz böyle duygusal bir roman gibi.
Gerçek hayata geçince işler değişiyor
Lise döneminde her şey çok net gibi:
EA → İşletme
MF → Mühendislik
TS → Hukuk / Edebiyat
Ama üniversite bitince sahne değişiyor.
Bir bakıyorsun:
EA → yazılım öğrenmiş
MF → pazarlamada çalışıyor
TS → sosyal medya yöneticisi olmuş
Yani “İşletme hangi bölüm lise?” sorusu aslında zamanla anlamını kaybediyor.
Çünkü hayat diyor ki:
“Bölüm değil, adaptasyon önemli.”
İşletme okuyanların gizli süper gücü
Şaka bir yana işletme okuyanların ciddi bir avantajı var: çok yönlülük.
Bir işletme öğrencisi şunları aynı anda yapabilir:
Finans raporu anlamaya çalışır
Pazarlama stratejisi konuşur
İnsan ilişkilerini çözer
Ama Excel açınca içinden biraz ruhu çıkar
Ben buna “çoklu kimlik sendromu” diyorum.
İç ses örneği
“Bu proje yapılır mı?”
– Yapılır.
“Nasıl yapılır?”
– Bilmiyorum ama yapılır.
“Excel?”
– Lütfen sorma.
Yanlış bilinen büyük efsane
Toplumda şöyle bir algı var:
“İşletme kolay bölüm.”
Hayır.
İşletme kolay değil, sadece görünüşte düzenli.
Aslında içinde:
Finans
Muhasebe
İstatistik
Pazarlama
Organizasyon davranışı
var ve hepsi aynı anda üstüne geliyor.
O yüzden “İşletme hangi bölüm lise?” sorusu bazen şuna dönüşüyor:
“Ben neden buradayım?”
Bir arkadaş grubunda klasik diyalog
– “Sen ne okuyorsun?”
– “İşletme.”
– “Haa kolay bölüm.”
– “Evet evet çok kolay, her gün kriz yönetiyoruz ama kolay.”
Sonra iç ses:
“Biri bana bunu bir daha derse Excel dosyasını üzerine atacağım.”
Türkiye vs dünya bakışı
Biraz da işin global tarafı var.
Dünyada insanlar işletmeye daha stratejik bakıyor:
Proje
Staj
Networking
Startup kültürü
Türkiye’de ise biraz daha:
Sınav
Not
Diploma
Ama ortak nokta şu: herkes bir şekilde işletme sorusuna geliyor.
“İşletme hangi bölüm lise?” sorusu bile globalde şöyle algılanabilir:
“Sen hangi eğitim sisteminden geldin?”
İzmirli kafa: rahat ama karışık
İzmir’de büyümek şöyle bir şey:
“Her şey olur ama hiçbir şey acil değildir.”
İşletme seçimi de böyle oluyor.
– “Ne olacaksın?”
– “İşletme okuyacağım.”
– “Tamam, sonra bakarız.”
Bu “sonra bakarız” kültürü Türkiye’de baya güçlü.
Sonunda iş nereye gidiyor?
İşletme hangi bölüm lise sorusunun cevabı teknik olarak EA olsa da, gerçek cevap biraz daha felsefi:
“Sen hangi hikâyeyi yazmak istiyorsan oradan başlıyorsun.”
Lise sadece başlangıç ekranı. Bölüm ise oyunun tutorial kısmı.
Gerisi:
Deneme
Hata
Kahve
Biraz panik
Biraz başarı
Son bir iç ses
“Keşke her şey bu kadar net olsaydı.”
Ama değil.
Ve belki de güzel olan kısmı da bu.
Çünkü bazen en iyi cevap şudur:
“İşletme hangi bölüm lise?”
– “Fark etmez, önemli olan nereye gitmek istediğin.”
Bani okurlarıyla “2 yıllık işletme bölümü okunabilir mi” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!
İlginizi Çekebilecek İçerik: 2 Litre su İçen Biri Ne Kadar idrar Yapar ?