İş Sağlığı ve Güvenliği Ekibi: Bir Günün Hikayesi ve Duygularımın Ardında
Kayseri’nin serin sabahlarından biriydi. Şehir henüz uyanmamışken, ben içimde karışık bir heyecanla uyanmıştım. Bugün, belki de hayatımda en çok önem verdiğim, en çok içselleştirdiğim konulardan biri hakkında önemli bir soruya yanıt verecektim: İş sağlığı ve güvenliği ekibi kaç kişiden oluşur?
—
Sabahın İlk Işıkları ve İçimdeki Soru
Sabahın erken saatlerinde, odamın pencere pervazına düşen ışıkla uyanmak, Kayseri’nin sabahlarına özgü bir huzur verir insana. Ama bu sabah bir başka oluyordu. Çünkü içinde bulunduğum işyerinde, iş sağlığı ve güvenliği konusunda hep bir belirsizlik vardı. Çalışanlar, birbirlerine “Ekip kaç kişiden oluşuyor ki?” diye soruyorlardı. Bu soru, her defasında bana bir huzursuzluk hissettiriyordu. İçimde, biraz hayal kırıklığı ve biraz da belirsizlik vardı. İnsanlar bu kadar önemli bir konuda neden tam olarak bilgi sahibi değildi? İş sağlığı ve güvenliği ekibi, sadece birkaç kişinin olduğu bir grup muydu? Yoksa bunca önemli sorumluluğun bir grup insana dağılması mı gerekiyordu?
—
Bir Günün Başlangıcı: Belirsizlik İçinde
İşyerimdeki sabah kahvaltısına oturduğumda, hala bu sorunun peşinden sürükleniyordum. Herkes günlük işlerine odaklanmışken, ben kafamda ekibin sayısını tartışıyordum. “Bir kişi yeter mi?” diye düşünüyordum. Az sonra, bir arkadaşım konuya girdi. “İş sağlığı ve güvenliği ekibi kaç kişiden oluşuyor?” diye sordu. Bunu duyar duymaz, içimde bir kıvılcım çaktı. Şu soruyu hemen kendime sordum: Bir şirketin güvenliği için gerekli ekibin sayısını bilen var mı?
İçimdeki kaygı büyüdü. Bir iş yerinde, sağlıklı ve güvenli bir ortam oluşturmak için çok fazla kişi gerekirken, bazen bir kişiyle işin yürütülmesi gerektiği hissi beni boğuyordu. Bu konuda pek çok kısıtlamanın, bürokrasinin, hatta bazen de umursamazlığın etkisi vardı. İş sağlığı ve güvenliği sorumluluğunun tek bir kişinin omuzlarına yüklenmesi bana hep yanlış gelmişti.
—
Akşamüstü: Çalışanların Sesini Duyduğum An
Bir işyerinde çalışmak, bazen sadece fiziksel yorgunluk değil, zihinsel bir yük de getirir. Günün ilerleyen saatlerinde, iş arkadaşlarımla yaptığımız bir sohbet sırasında konu yine iş sağlığına geldi. Bir arkadaşım, geçen gün bir iş kazası geçirmiş ve o an neler yaşadığını anlatıyordu. “O kadar yalnızdım ki,” demişti. “Yanımda kimse yoktu, müdahale eden kimse yoktu. Tam o an, bu kadar büyük bir ekibin yalnızca bir kişiyle yürütülmesinin ne kadar büyük bir eksiklik olduğunu fark ettim.”
Ve işte o an, içimde bir şeyler sarsıldı. O arkadaşımın yaşadığı o yalnızlık hissi… Ne kadar derin ve acı bir duyguydu. O anda, iş sağlığı ve güvenliği ekibinin yalnızca bir kişiyle yönetilemeyecek kadar önemli olduğunu kesin olarak anlamıştım. “Bir kişi, güvenliği nasıl sağlardı? Bir kişi, tüm bu sorumlulukları nasıl taşıyabilirdi?”
—
Gece: Bir Sonraki Adımın Heyecanı
Gecenin ilerleyen saatlerinde, o arkadaşımın söylediklerini hala kafamda tekrar ediyordum. Belki de tek bir kişiyle çalışmak, işler yolunda gitse bile, çok fazla şeyin eksik olduğu anlamına geliyordu. İş sağlığı ve güvenliği sadece yangın tatbikatlarından, ilk yardım eğitimlerinden ibaret değildi. Bir ekibin, güvenlik risklerini sürekli izleyen, analiz eden ve gerektiğinde müdahale eden çok sayıda kişiden oluşması gerekirdi.
İçimdeki genç, duygusal tarafım şunu fark etti: Bir ekip, bir işi tek başına yapamaz. Herkesin görev dağılımının ve rolünün net olması gerekir. Ekip üyeleri birbirine destek olmalı, gerektiğinde birbirlerinin yerini alabilmeli, birinin eksikliğinde boşluk hissettirmemelidir. İş sağlığı ve güvenliği ekibi, yalnızca işyerindeki acil durumlar için değil, aynı zamanda çalışanların psikolojik ve fiziksel sağlığını da koruyacak bir yapı olmalıydı.
Evet, belki bu konuda tam olarak bir düzen yoktu, belki de yeterince kişi görevlendirilmemişti. Ama bu, hepimizin güvenliğini hiçe saymak anlamına gelmemeliydi. Evet, bu mesele çok kişisel bir hale gelmişti.
—
Sonunda: İnsanın Güvenliği İçin Atılması Gereken Adımlar
Bir işyerinde iş sağlığı ve güvenliği ekibi sadece 1 kişiyle yapılacak bir şey değildi. Bu, kişisel bir farkındalık, bir sorumluluk meselesiydi. Sonuçta, iş sağlığı ve güvenliği, sadece fiziksel değil, ruhsal bir destek de gerektiriyordu. Çalışanlar, sadece işyerinde sağlıklı bir ortamda çalışmakla kalmaz, aynı zamanda güvenlik konusunda huzurlu da olmalıydı.
O gün, iş sağlığı ve güvenliği ekibinin sayısının belirlenmesinin çok daha ötesinde bir soruya odaklandım: “Bir işyerinde çalışanların güvenliği için gereken neydi?”
Bunun cevabı, sadece yasal olarak kaç kişilik bir ekibin görevlendirileceği değil, aynı zamanda çalışanların yaşam hakkının korunması ve işyerindeki güvenlik anlayışının ne kadar içselleştirildiğiydi. İşyerinde yalnızca bir kişi olabilir, ama belki de bu ekip, çok daha fazla insandan oluşmalıydı. Hem fiziksel hem de duygusal anlamda çalışanların güvenliği için.
Benim için, bu süreç bir farkındalık yolculuğu oldu. İçimdeki duygusal tarafın sorgulamalarını dinleyerek, iş sağlığı ve güvenliği ekibinin sayısını ve önemini çok daha derinlemesine kavradım.
Ve o an, şunu düşündüm: Eğer bir ekip oluşturulacaksa, sayıca fazla olmalı. Çünkü güvenlik, yalnızca bir kişinin sorumluluğu değil, kolektif bir bilincin ürünüdür.